Prawda mniej lub bardziej prawdziwa


poniedziałek 05/04/2010
9

Dyskusja nad „Kapuściński non-fiction” nie milknie, a nawet robi się coraz gorętsza. Najnowszy „Press” bierze w obronę Ryszarda Kapuścińskiego, oskarżając Artura Domosławskiego o manipulację, nierzetelność i błędy warsztatowe; wśród innych głosów cytuje Hannę Krall, która mówi o Kapuścińskim: „On pokazywał obraz prawdziwszy, niż był w rzeczywistości”. Z kolei świąteczna „Rzepa” publikuje wywiad z wnukiem Hajle Selassje, bohatera „Cesarza”. Książę Ermias Sahle Selassje nie zostawia na Kapuścińskim suchej nitki, nazywając go wręcz „byłym stalinowcem”. Według niego „fikcyjny reportaż polityczny” to czysty Orwell, a słynna książka Kapuścińskiego wyrządziła Etiopii nieopisaną krzywdę i zatruła jej współczesną historię.

Tymczasem jednak w moje ręce wpadła zupełnie inna książka. Jej autor, dziennikarz i wykładowca dziennikarstwa, odnosi się do wszystkich niemal wątków tej dyskusji, a także do innych sporów o to, co wolno dziennikarzowi, a czego nie i co jest etyczne, a co nie jest.

Pisze on m.in., że jednostką miary dziennikarstwa bywają „kilometry sentymentalne”: im większe oddalenie geograficzne, tym więcej kłamstw. W innym miejscu jasno i dobitnie wyraża swą opinię o dziennikarzach, którzy twierdzą, że „idą dalej i głębiej niż fakty”, a więc wierność tymże faktom ich nie obowiązuje (polemika z Hanną Krall?). Nie pomija również dziennikarskiej „zdrady”, przywołując przykład znanego autora literatury faktu Joego McGinnissa, który zaprzyjaźnił się ze skazanym na śmierć za zabójstwo żony i dzieci Jeffreyem MacDonaldem. Skazaniec (wyrok wykonano) do końca twierdził, iż jest niewinny, a McGinniss przez lata utrzymywał go w przekonaniu, że w jego niewinność wierzy. Po czym popełnił (bestsellerową) książkę „Fatal Vision”, w której opisał go jako zimnego, odrażającego mordercę. Oczywiście, niejako usprawiedliwia go fakt, że nie sposób nawiązać z kimś prawdziwie głębokiej relacji bez zdobycia jego zaufania. Ale zdrada nie przestaje być zdradą… (Przypadek ten analizowała Janet Malcolm w książce „The Journalist and the Murderer”.)

Cytowany przeze mnie autor nie pozostawia także wątpliwości co do tego, co sądzi na temat dziennikarstwa wcieleniowego (u nas uprawianego choćby przez Jacka Hugo-Badera). Według niego, w „cudzej skórze” nic nie widać. Opis potrzebuje innych warunków, przede wszystkim odpowiedniego oddalenia. „Z bardzo bliska katedra jest tylko kawałkiem muru” – pisze.

Książka, o której mowa, to nie napisana na kolanie błyskawiczna odpowiedź na pytania, wywołane publikacją biografii Kapuścińskiego. Wydana w 2002 roku, ma formę dziennika prowadzonego przez cały rok 2001. Otrzymała w Hiszpanii nagrodę dla najlepszej publicystycznej książki roku. Autor, Arcadi Espada (ur. 1957 r. w Barcelonie), kontynuuje zresztą swoje „Dzienniki” („Diarios”) do dzisiaj na blogu http://www.arca diespada.es/.

Oczywiście książka Espady nie jest wyrocznią, lecz jeszcze jednym głosem w dyskusji. Dyskusji, w której wszystkie argumenty już kiedyś padły. Lubimy zresztą powtarzać za żydowskim mędrcem Ben Akibą (50–135 n.e.), że wszystko już było… Tak czy inaczej, w naszych czasach gorąca dyskusja ma nie tylko walor poznawczy, lecz i rynkowy, o czym świadczy 100 tysięcy sprzedanych egzemplarzy „Kapuściński non-fiction” w ciągu trzech tygodni od premiery. I jest to prawda jak najbardziej prawdziwa.


Komentarze 9 Dodaj komentarz

 
  1. Dopiero kończę czytac „…non fiction”. Przywołała Pani parę naprawdę ważnych wątków o istocie dziennikarstwa. Może zorganizowac jakąś konferencję,panel dyskusyjny, napisac na ten temat kolejną książkę?? Może już czas?

    Pozdrawiam serdecznie!

       Odpowiedz
    188
    177
  2. split cialis pill
    cialis thru canadian supplier
    qualcuno ha acquistato cialis online
    generic cialis fda approved

    do i need a prescription for cialis in canada
    easiest way to get cialis
    commander cialis generic
    buy generic cialis no prescription
    https://stowe365.com

       Odpowiedz
    173
    164
  3. cialis without prescription
    buy cialis without prescription buy cialis without a doctor’s prescription cialis without prescription online buy cialis without prescription

       Odpowiedz
    0
    0
  4. cialis cypruscialis mexico online cheap cialis
    does medicare pay for cialiscialis 5mg price in pakistan [url="http://kaivanrosendaal.com"]cheap cialis[/url]

       Odpowiedz
    0
    0

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.


7 − = zero

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Moje najnowsze wpisy

 

Odprysk kosmicznego zła

wtorek 16/10/2012
8

Nic dodać, nic ująć. Fragment książki Krystyny Czerni „Nietoperz w świątyni. Biografia Jerzego Nowosielskiego” (Znak, 2011): Stosunek do zwierząt pozostanie niezwykle istotnym składnikiem światopoglądu artysty.…


Świeczka dla terrorysty

niedziela 31/10/2010
2

W „Życiu Warszawy”, a zarazem dodatku do „Rzeczpospolitej”, jak zwykle o tej porze roku znajdujemy „Pożegnania – wspomnienia o tych, którzy odeszli”, a więc sylwetki…


Zmotywowani

poniedziałek 04/10/2010
3

Czy to w kryzysie czy w czasach prosperity, korporacje motywują pracowników: w kryzysie do bardziej wytężonego wysiłku, a w okresie pomyślności, by się nie rozleniwili.…


Żółta kartka dla „Gazety Sport”

poniedziałek 12/07/2010
1

Rozumiem doskonale, że po mundialu ktoś może mieć dosyć ciągłego gadania o ośmiornicy Paulu. Rozumiem nawet, że ktoś może stwierdzić emocjonalnie (bo emocje sięgały zenitu):…


Francuzi! A może by tak dorosnąć...?

czwartek 24/06/2010
9

Awantury z trenerem (Anelka), prześladowanie bardziej oczytanych i kulturalnych kolegów (Gourcuff jako ofiara Ribery'ego), anarchia, podział na zwalczające się frakcje, wybujałe ego zawodników – skandale…


Ostatni idealista dziennikarstwa

czwartek 14/01/2010
7

Poznałam kiedyś dziennikarza, który swój zawód uważał za posłannictwo. Było to wiele lat temu i wówczas wydawało się, że takich jak on jest więcej. Czas…


Lepiej zapobiegać niż leczyć?

wtorek 05/01/2010
0

Czy ktoś pamięta, jak kończył się rok przed dziesięcioma laty? Ciekawość nowego wieku podszyta była – jak każda wielka zmiana – lękiem. Największe obawy budziła…


Obyczaje seksualne Greków a sprawa Polańskiego

czwartek 01/10/2009
18

Brytyjski dziennik „The Guardian” cytuje arcybiskupa Silvano Tomasiego, obserwatora Watykanu przy ONZ, który stwierdził, że około 80-90% nadużyć seksualnych popełnili księża homoseksualiści, mający pociąg do…


Co jest grane?

sobota 28/02/2009
9

Gdy wczoraj po raz kolejny wybrałam się do kina, zawierzywszy repertuarowi drukowanemu przez weekendowy dodatek „Gazety Wyborczej” i gdy po raz kolejny okazało się, że…


Daleka droga (do Europy)

czwartek 23/10/2008
7

Ciągle narzekamy na brak autostrad. I po co, na co strzępimy języki? Każdy, kto jechał trasą Poznań-Stryków (płatną oczywiście) wie, że autostrada autostradą – jest…