Czymże jest Konstytucja?


poniedziałek 22/12/2014

Nazywa się ją Ustawą Zasadniczą albo Ustawą Podstawową, Ustawą Nadrzędną. Słowo pochodzi z łaciny, gdzie było jedną z wielu nazw dokumentów  ustrojowych Imperium Romanum (constitutiones principis: edicta, mandata, decreta, rescripta). Pedia wskazuje, że Konstytucja ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie. Zakłada się, że żaden inny akt prawny nie może się z Konstytucją rozmijać, żadna praktyka (codzienna i uroczysta) nie może przeciwstawiać się ani literze, ani duchowi Konstytucji.

Najstarsze znane dokumenty konstytucyjne – to sumeryjska ok. 2300 p.n.e.), Kodeks Ur-Nammu (Ur, ok. 2050 p.n.e.), kodeks Lipit-Ishtar of Isin, Kodeks Hammurabiego (Babilonia), Kodeks Hetycki, Kodeks Assyryjski albo 613 przykazań mojżeszowych (hebr.: תרי”ג מצוות‎: taryag mitzvot, „613 mitzvot”) czy Kodeks Drakona (621 p.n.e.) i Konstytucja Solona (594 pne). Idźmy dalej: Rzymianie 450 p.n.e. opublikowali Dwanaście Tablic obowiązujących aż do Codex Theodosianus (AD 438), Później w Imperium Wschodnim – Codex repetitæ prælectionis (534), Basilica Bazyla I (878). Edykty Ashoka  (Indie, III  w. p.n.e.). Wizygotów Code of Euric (471). Lex Burgundionum oddzielające Germanię od Rzymu, później Pactus Alamannorum i Salic Law. Breviarum Alaryka. Japońska Konstytucja Siedemnastu Artykułów (604). Konstytucja Medyńska (arab: صحیفة المدینه‎, Ṣaḥīfat al-Madīna), oparta na przesłaniu Mahometa. Walijski Cyfraith Hywel (942–950), Pravda Yaroslava (1017), a w 1054 Russkaya Pravda, dla Rusi Kijowskiej. Henryka I Charter of Liberties  (1100), Jana Magna Carta (1215). “Nomocanon” Świętego Savy (serb.: Законоправило/Zakonopravilo,   1219), oparte na Corpus Iuris Civilis. W 1222 Andrzej II wydaje Złotą Bullę dla Węgier. Sachsenspiegel (1220-1230)  w Saksonii. Mali, XIV w. – Kouroukan Fouga. Fetha Negest dla Arabii. Chiny, dynastia Ming, Ancestral Injunctions - Huangming zuxun (1375, powt. 1398). Hiszpania: Nueva Planta. I moja ulubiona „kozacka”: Pacta et Constitutiones legum libertatumque Exercitus Zaporoviensis (Договоры и Постановлεnѧ правъ и волностεй войсковыхъ).

Konstytucje świata doczekały się trybunałów stojących na ich straży, fachowców znających się na systemach politycznych i ustrojach państwowych. Znane jest np. pojęcie „ultra vires” (łac. ponad siły) – wyrażenie prawnicze określające sytuacje działania poza zakresem kompetencji. Pojęcie stosowane często w prawie konstytucyjnym, administracyjnym, cywilnym ale także międzynarodowym. Akty dokonywane ultra vires są z reguły nieważne (ex nunc, ale istnieją wyjątki).

Ktokolwiek czuje się obywatelem rzeczywistym (wystarczające zorientowanie w sprawach  publicznych i bezwarunkowa skłonność do czynienia ich lepszymi) może się jako obywatel spełniać bezpośrednio poprzez i na mocy Konstytucji.

Niektóre organizacje i firmy za swoją konstytucję uważają statuty, wzbogacone o misję czy tradycję.

 

*             *             *

Widać, że świat przejmuje się swoimi  konstytucjami. Bo one:

  1. Ustanawiają ustrój państwowy, podstawowe prawa i  swobody, definiują kształt państwa, jego urzędy, organy, służby, zakreślają obszar władzy-prerogatyw.
  2. Reprezentują „najwyższą siłę prawa”.
  3. Zaprowadzają stabilność państwowo-systemowo-ustrojową.
  4. Są bazą-podstawą dla „bieżącego” prawa.
  5. Przyjmowane są i zmieniane w szczególnym trybie.
  6. Stanowią prawo naczelne, nadrzędne.
  7. Obowiązują wszystkich i wszędzie w granicach państwa i w ramach obywatelstwa.

I tylko w Polsce możliwe jest nękanie posłów o 1 w nocy, by skłonić ich do zmiany konstytucji,  bo budżet potrzebuje skubnąć trochę grosza i majątku Lasów Państwowych – jak to miało miejsce 18 grudnia. Ani jeden poseł nie zareagował właściwie. Głowa Państwa –też.


Moje najnowsze wpisy

 

Czas na wybory konstruktywne

poniedziałek 05/11/2018

Kto żył i czytał gazety – wtedy czytało się prasę – ten pamięta głosowania czerwcowe do Sejmu (kontraktowego) 1989. Ich istotą była umiejętność rozpoznania przez…


Przypomnienie

sobota 20/10/2018

Żyjemy w czasach, w których zaproszenie do konsulatu obcego państwa może oznaczać wezwanie na egzekucję. Żyjemy w czasach, kiedy poprzez fizyczno-formalne ograniczenia eliminuje się ugrupowania…


Co zrobi "władza"?

wtorek 09/10/2018

Im dłużej nasza „władza” zwleka z przerwaniem tego ewidentnego bezprawia – tym mocniejsze wyciągnę argumenty: niech się władzuchna nie pociesza, ja nie jestem KOD-ownikiem czy…


Zapowiedź protestu wyborczego

wtorek 02/10/2018

Jan Herman                                                                                                     Warszawa, 2 października 2018 r. Pełnomocnik Wyborczy KWW Dra Mateusza Piskorskiego oraz Obywatel zarejestrowany jako wyborca w Warszawie         DO:…


Jak to sformułować … aby było grzecznie

piątek 28/09/2018

Ktoś jednak jest autorem podziału Polski wedle „plemienności”. Ja ten podział widzę następująco: ktoś tak „prowadził sprawy”, aby rozmaite „państwa w państwie” okradały Państwo z…


Potrzebą najpilniejszą: REKONSTRUKCJA, czyli ZMIANA

czwartek 20/09/2018

Zdziwią się ci, którzy myślą, że wiedzą o czym jest tytuł niniejszej notki: owo zdziwienie minie, kiedy cierpliwie dotrzecie do ostatniego akapitu. Zresztą, możecie od…


Przypadek niejakiego Patryka

piątek 14/09/2018

Ja jestem socjalistą i patriotą, a kim jest Patryk – nie wiem. Mieszkałem w jego mieście krótki czas, bo urodziłem się w Nysie, a moi…


Socjalizm feudalny – naszą potrzebą najwyższą! – facecje na tematy ustrojowe

czwartek 06/09/2018

Socjalizm feudalny – naszą potrzebą najwyższą! – facecje na tematy ustrojowe Polską – przez ostatnie stulecie „niepodległości” podarowanej-wycyganionej od „panów świata” – rządzi socjalizm feudalny.…


Pomóżmy PiS-owi! Na pohybel Mścicielom!

piątek 31/08/2018

Formacja sprawująca w Polsce rządy od niemal 3-ch lat nie znalazła się u władzy na skutek zbiorowego „zażycia” przez Elektorat. Do upadku doprowadziła siebie formacja…


Salonowe komuchoznawstwo

niedziela 26/08/2018

Ukazała się na Salonie24 notka o polskiej lewicy, która już w tytule zapowiadała tabelę porządkującą-systematyzującą. Autorowi składam ukłon, bo poświęcił trochę czasu sprawie. A teraz…