Prof. Panfil – czemu Polska przestała być mocarstwem?


środa 06/11/2013
10

We wtorek, 5.11.2013 w dolnej sali kościoła przy pl. Grzybowskim w Warszawie o godz. 18:00 odbył się trzeci już wykład z cyklu „Epokowe dokonania Polaków” zorganizowanego przez SPJN  /patrz – /TUTAJ/.  Wykładowcą był prof. Tomasz Panfil z KUL.  Pełen tytul jego prelekcji to „O zwycięstwie materii nad duchem, czyli dlaczego przestaliśmy być mocarstwem (Polska 1608- 1648)”.  Temat ten wyraźnie zainteresował słuchaczy – przyszło ponad sto osób i sala była pełna.

Profesor powiedział, że jego wykład jest trochę na przekór całemu cyklowi, gdyż będzie on mówił o upadku, a cykl wykładów ma być poświecony sukcesom.  Najpierw jednak opowie, co przyczyniło sie do tego, iż Polska osiagnęła tak znaczącą pozycję w wiekach XVI i na poczatku XVII.  Zaczął od rozważań na temat ducha dziejów i wielkości ducha.  Stwierdził, że woli mówić o tej ostatniej, gdyż to pojęcie podkreśla rolę ludzi w historii, a nie tylko jakichś bezosobowych sił.

Potem opowiedział o Łokietku i bitwie pod Płowcami.  Zauważył, że Łokietek był wtedy tak słaby, iż był w stanie jedynie rozbić tylnią straż armii krzyżackiej, gdy ta wycofywała się , bo nie doczekała się nadejścia czeskich wojsk Jana Luksemburskiego.  Te ostatnie zostały zatrzymane w rejonie Niemczy przez sojusznika Polski, księcia Bolka II świdnickiego.

Sytuacja uległa zmianie za panowania Kazimierza Wielkiego, następcy Łokietka.  Ten wielki duchem król był nie tylko dobrym gospodarzem, ale wychował całe pokolenie panów krakowskich, dumnych ze swej ojczyzny, i gotowych działać w jej interesie.

To właśnie to poczucie własnej wartości legło u źródeł projektu unii polsko -litewskiej.  Polacy czuli się na sile wciagnąć Litwę w krąg kultury zachodniej, a przede wszystkim schrystianizować ją.  I tak sie stało, choć ceną było to, że Litwin, Władysław Jagiełło został królem.  Profesor nie jest o nim najlepszego zdania, powiedzial n.p., iż to przez niego nie wykoszystano nalezycie zwycięstwa pod Grunwaldem.

Za wielkiego duchem władcę uważa natomiast Kazimierza Jagielończyka.  Stwierdził jednak, że wielkośc ducha jest moralnie obojetna.  Można być złym, lecz wielkiego ducha.  Jako przykład podał Oleśnickiego, którego idea wojny z Turcją wyrządziła Polsce wiele złego, spowodowała śmierć króla Władysława Warneńczyka oraz doprowadziła do załamania systemu finansowego Polski.

Z królów elekcyjnych chwalił Stefana Batorego, a także Władysława IV i Jana Sobieskiego.  Jednak zasadnicza przyczyna postępującego skarlenia ducha polskiego tkwiła w czym innym.  Ostoją tego ducha była średnia szlachta, któtej znaczenie od panowania Zygmunta Augusta zaczęło stopniowio maleć wraz ze wzrostem potęgi magnaterii.  Prof. Panfil za szczególnie szkodliwe uznał, dokonane przy okazji Unii Lubelskiej, włączenie Wołynia i Podola do Korony.  Spowodowało to, że całkiem zapomniano o pierwotnej Koronie /obejmujacej także utracone niegdyś Śląsk i Pomorze/ i skierowano całą uwagę na czerpanie zysków z żyznych ziem ukrainnych.

Tam wyrosły gigantyczne fortuny „królewiąt kresowych”.  Z polskich szlachciców przekształcili się oni w kosmopolitycznych magnatów, nie dbających o interesy kraju.  Tpmasz Panfil wyróżnił zwłaszcza dwie daty: 1607 – rokosz Zebrzydowskiego oraz 1652, kiedy to zaczęto zrywać sejmy, badź wskutek intryg magnatów, badź pod wpływem samego króla Jana Kazimierza.  Rzeczpospolita weszła na równię pochyłą i ustrój demokracji szlacheckiej degenerował się coraz bardziej.  Zamiast średniej szlachty pojawiła się magnateria i ich klienci – tzw. gołota.

Profesor miał też wiele pretensji do Zygmunta III Wazy, po pierwsze o knowania w Ernestem Habsburgiem /Zygmunt III Waza   zawarł tajny układ z Habsburgami w 1589 w Rewlu , oferując im za 400 guldenów i pomoc militarną tron polski dla Ernesta Habsburga/, oraz o to, że nie zgodził się, by jego syn, późniejszy Władysław IV, objął tron moskiewski.  Pogrzebało to ideę unii z Rosją /inne zdanie ma na ten temat prof. Andrzej Nowak – patrz relacje wideo z jego wykładów  /TUTAJ/./.

Za panowania Zygmunta III Wazy szlachta utraciła wiarę w króla i poczucie, że Polska „jest ich”.

Profesor mówił około godziny i o 19:10 zaczęły się pytania z sali.  Odpowiadajac na nie Panfil powiedział m.in., że tak naprawdę pierwszą konstytucją Polski nie była Konstytucja 3-go Maja, ale artykuły henrykowskie z roku 1573 zaprzysięgane przez wszystkich królów elekcyjnych.  Snul tez analogie między omawianym okresem a dzisiejszymi czasmi, w szczególnosci między dawnymi magnatami a oligarchami.

Spotkanie zakończyło sie o 19:30, gdyż profesor spieszył się na pociąg do Lublina.  Imprezę filmowały dwie kamery, jedna z Blogpress.pl.  Relacje wideo wkrótce więc znajdą się w sieci.  Następne spotkanie będzie 3 grudnia w tym samym miejscu i o tej samej porze.  Prof. Dzięgielewski wygłosi wykład p.t. „Wolne elekcje viritim – mimo wszystko dokonanie epokowe”.


Komentarze 10 Dodaj komentarz

 
  1. Pingback: louboutin outlet

  2. Pingback: 2019

  3. Pingback: cleantalkorg2.ru

  4. Pingback: #macron #Lassalle

  5. Pingback: a2019-2020

  6. Pingback: facebook

  7. Pingback: facebook1

  8. Pingback: javsearch.mobi

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.


2 + = osiem

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Moje najnowsze wpisy

 

Uniezależnienie od Moskwy, czyli Nowa Cerkiew Ukraińska

poniedziałek 17/12/2018
1

W Polsce niewiele się o tym mówi, choć jest to wydarzenie bardzo ważne, także z polskiego punktu widzenia.  Chodzi o to, że powstaje Nowa Cerkiew…


Na złość PiS odmroziłam sobie uszy

niedziela 16/12/2018
1

Waldemar Kowal zacytował na Twitterze wypowiedź pewnej pani: "To jest okropne. Głosowałam na pana Trzaskowskiego i jest mi bardzo przykro, będę musiała zapłacić około 15…


Rocznicoza

sobota 15/12/2018
2

Pod moim przedwczorajszym [13.12.2018] tekstem na temat sportu kobiecego pojawił się komentarz: "13-12-2018 [20:57] - zbieracz śmieci | Link: Dzis mija 37 rocznica Dzis mija 37 rocznica wprowadzenia stanu…


Czyżby koniec sportu kobiecego?

czwartek 13/12/2018
0

Rozwijał się on bardzo dobrze przez ostatnie kilkadziesiąt lat.  Teraz jednak pojawiło się śmiertelne zagrożenie - za sprawą promowania mniejszości seksualnych.  Przedsmak tego mieliśmy już…


Czego nie rozumieją niektórzy moi komentatorzy?

środa 12/12/2018
0

Wczoraj [11.12.2018] opublikowałam notkę "Uszczęśliwianie na siłę", w której skrytykowałam zakaz handlu w niedzielę.  Wywołała ona liczne komentarze w większości pochodzące od zwolenników owego zakazu. …


Uszczęśliwianie na siłę

wtorek 11/12/2018
1

Może być źródłem kłopotów i nieszczęść.  Tak właśnie jest z zakazem handlu w niedzielę.  Przeforsowała go "Solidarność" pragnąc uszczęśliwić pracowników handlu przy pomocy zagwarantowania im…


Europejska armia kontra agenci Kremla? - protesty we Francji

niedziela 09/12/2018
2

Wczoraj [8.12.2018] mieliśmy kolejne starcie w walce miedzy "żółtymi kamizelkami", a rządem Macrona we Francji.  Sobotnie manifestacje przyniosły klęskę stronie rządowej.  Nie pomogło wycofanie się…


Prezydent Andrzej Duda i "trefna" notka

piątek 07/12/2018
0

Wczoraj, 6.12.2018, w portalu Wp.pl ukazał się artykuł Violetty Baran "Andrzej Duda poleca artykuł w sieci. Przeczytał go do końca?" {TUTAJ}.  Czytamy w nim: "Prezydent…


Tajemnica Jadwigi Staniszkis

środa 05/12/2018
0

Stara się ją rozwikłać Maja  Narbutt w zajmującym prawie cztery strony najnowszego numeru tygodnika "Sieci" [nr 49/2018] artykule "Grube kreski Jadwigi Staniszkis".  Chodzi tu o…


Macron - too little, too late

wtorek 04/12/2018
0

Dziś [4.12.2018] rząd francuski i prezydent Macron nareszcie się ugięli.  Według RMF24.pl: "premier Edouard Philippe ogłosił zawieszenie na sześć miesięcy planowanej od 1 stycznia podwyżki…