Prof. Panfil – czemu Polska przestała być mocarstwem?


środa 06/11/2013
10

We wtorek, 5.11.2013 w dolnej sali kościoła przy pl. Grzybowskim w Warszawie o godz. 18:00 odbył się trzeci już wykład z cyklu „Epokowe dokonania Polaków” zorganizowanego przez SPJN  /patrz – /TUTAJ/.  Wykładowcą był prof. Tomasz Panfil z KUL.  Pełen tytul jego prelekcji to „O zwycięstwie materii nad duchem, czyli dlaczego przestaliśmy być mocarstwem (Polska 1608- 1648)”.  Temat ten wyraźnie zainteresował słuchaczy – przyszło ponad sto osób i sala była pełna.

Profesor powiedział, że jego wykład jest trochę na przekór całemu cyklowi, gdyż będzie on mówił o upadku, a cykl wykładów ma być poświecony sukcesom.  Najpierw jednak opowie, co przyczyniło sie do tego, iż Polska osiagnęła tak znaczącą pozycję w wiekach XVI i na poczatku XVII.  Zaczął od rozważań na temat ducha dziejów i wielkości ducha.  Stwierdził, że woli mówić o tej ostatniej, gdyż to pojęcie podkreśla rolę ludzi w historii, a nie tylko jakichś bezosobowych sił.

Potem opowiedział o Łokietku i bitwie pod Płowcami.  Zauważył, że Łokietek był wtedy tak słaby, iż był w stanie jedynie rozbić tylnią straż armii krzyżackiej, gdy ta wycofywała się , bo nie doczekała się nadejścia czeskich wojsk Jana Luksemburskiego.  Te ostatnie zostały zatrzymane w rejonie Niemczy przez sojusznika Polski, księcia Bolka II świdnickiego.

Sytuacja uległa zmianie za panowania Kazimierza Wielkiego, następcy Łokietka.  Ten wielki duchem król był nie tylko dobrym gospodarzem, ale wychował całe pokolenie panów krakowskich, dumnych ze swej ojczyzny, i gotowych działać w jej interesie.

To właśnie to poczucie własnej wartości legło u źródeł projektu unii polsko -litewskiej.  Polacy czuli się na sile wciagnąć Litwę w krąg kultury zachodniej, a przede wszystkim schrystianizować ją.  I tak sie stało, choć ceną było to, że Litwin, Władysław Jagiełło został królem.  Profesor nie jest o nim najlepszego zdania, powiedzial n.p., iż to przez niego nie wykoszystano nalezycie zwycięstwa pod Grunwaldem.

Za wielkiego duchem władcę uważa natomiast Kazimierza Jagielończyka.  Stwierdził jednak, że wielkośc ducha jest moralnie obojetna.  Można być złym, lecz wielkiego ducha.  Jako przykład podał Oleśnickiego, którego idea wojny z Turcją wyrządziła Polsce wiele złego, spowodowała śmierć króla Władysława Warneńczyka oraz doprowadziła do załamania systemu finansowego Polski.

Z królów elekcyjnych chwalił Stefana Batorego, a także Władysława IV i Jana Sobieskiego.  Jednak zasadnicza przyczyna postępującego skarlenia ducha polskiego tkwiła w czym innym.  Ostoją tego ducha była średnia szlachta, któtej znaczenie od panowania Zygmunta Augusta zaczęło stopniowio maleć wraz ze wzrostem potęgi magnaterii.  Prof. Panfil za szczególnie szkodliwe uznał, dokonane przy okazji Unii Lubelskiej, włączenie Wołynia i Podola do Korony.  Spowodowało to, że całkiem zapomniano o pierwotnej Koronie /obejmujacej także utracone niegdyś Śląsk i Pomorze/ i skierowano całą uwagę na czerpanie zysków z żyznych ziem ukrainnych.

Tam wyrosły gigantyczne fortuny „królewiąt kresowych”.  Z polskich szlachciców przekształcili się oni w kosmopolitycznych magnatów, nie dbających o interesy kraju.  Tpmasz Panfil wyróżnił zwłaszcza dwie daty: 1607 – rokosz Zebrzydowskiego oraz 1652, kiedy to zaczęto zrywać sejmy, badź wskutek intryg magnatów, badź pod wpływem samego króla Jana Kazimierza.  Rzeczpospolita weszła na równię pochyłą i ustrój demokracji szlacheckiej degenerował się coraz bardziej.  Zamiast średniej szlachty pojawiła się magnateria i ich klienci – tzw. gołota.

Profesor miał też wiele pretensji do Zygmunta III Wazy, po pierwsze o knowania w Ernestem Habsburgiem /Zygmunt III Waza   zawarł tajny układ z Habsburgami w 1589 w Rewlu , oferując im za 400 guldenów i pomoc militarną tron polski dla Ernesta Habsburga/, oraz o to, że nie zgodził się, by jego syn, późniejszy Władysław IV, objął tron moskiewski.  Pogrzebało to ideę unii z Rosją /inne zdanie ma na ten temat prof. Andrzej Nowak – patrz relacje wideo z jego wykładów  /TUTAJ/./.

Za panowania Zygmunta III Wazy szlachta utraciła wiarę w króla i poczucie, że Polska „jest ich”.

Profesor mówił około godziny i o 19:10 zaczęły się pytania z sali.  Odpowiadajac na nie Panfil powiedział m.in., że tak naprawdę pierwszą konstytucją Polski nie była Konstytucja 3-go Maja, ale artykuły henrykowskie z roku 1573 zaprzysięgane przez wszystkich królów elekcyjnych.  Snul tez analogie między omawianym okresem a dzisiejszymi czasmi, w szczególnosci między dawnymi magnatami a oligarchami.

Spotkanie zakończyło sie o 19:30, gdyż profesor spieszył się na pociąg do Lublina.  Imprezę filmowały dwie kamery, jedna z Blogpress.pl.  Relacje wideo wkrótce więc znajdą się w sieci.  Następne spotkanie będzie 3 grudnia w tym samym miejscu i o tej samej porze.  Prof. Dzięgielewski wygłosi wykład p.t. „Wolne elekcje viritim – mimo wszystko dokonanie epokowe”.


Komentarze 10 Dodaj komentarz

 
  1. Pingback: louboutin outlet

  2. Pingback: 2019

  3. Pingback: cleantalkorg2.ru

  4. Pingback: #macron #Lassalle

  5. Pingback: a2019-2020

  6. Pingback: facebook

  7. Pingback: facebook1

  8. Pingback: javsearch.mobi

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.


9 + = czternaście

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Moje najnowsze wpisy

 

Antypolonizm i antysemityzm

wtorek 19/02/2019
0

W Izraelu antypolonizm musi być głęboko zakorzeniony.  Widać to po tym, że tamtejsi politycy uważają plucie na Polskę za najlepszy sposób pozyskania głosów izraelskich wyborców…


Tydzień w cieniu konferencji międzynarodowych

niedziela 17/02/2019
1

Właśnie się on kończy.  W środę i w czwartek [13-14.02.2019] odbyła się w Warszawie konferencja bliskowschodnia.  Omawiałam ją w dwóch ostatnich notkach [{TUTAJ} i {TUTAJ}],…


Prawdziwe znaczenie konferencji bliskowschodniej w Warszawie

piątek 15/02/2019
1

Moim zdaniem jest ono inne, niż wszystkim się wydaje.  Uważam, że spotkanie to było listkiem figowym mającym osłonić wycofywanie się Stanów Zjednoczonych z Bliskiego Wschodu. …


Konferencja bliskowschodnia w Warszawie się zakończyła

czwartek 14/02/2019
1

dzisiaj [14.02.2019] około godziny 17:00.  Jest to właściwie jedyna dobra rzecz, którą można o niej powiedzieć.  Przed jej rozpoczęciem wielu uważało, że będzie to narada…


Chiny na niewidocznej stronie Księżyca

wtorek 12/02/2019
0

Niewidocznej z Ziemi - oczywiście.  Mało kto o tym pamięta, ale w tym roku minie dokładnie 50 lat od pierwszego lądowania człowieka na Księżycu [20…


Czy będzie wejście "pisowskiego smoka" do PE?

poniedziałek 11/02/2019
2

W ostatnim numerze "PlusMinus" z 9.02.2019 ukazał się obszerny wywiad red. Elizy Olczyk z Manuelą Gretkowską {TUTAJ}.  Po tekście tym nie można było się za…


Generacja władców świata, czyli emeryci rządzą!

niedziela 10/02/2019
2

Dopiero niedawno zdałam sobie sprawę z tego, że obecnie w najważniejszych państwach świata władzę sprawują ludzie urodzeni pomiędzy 1945  a 1956 rokiem, mający od 62…


Najważniejszy premier III RP

sobota 09/02/2019
0

Wczoraj [8.02.2019] zmarł w wieku 88 lat premier Jan Olszewski.  Jego premierostwo trwało krótko, zaledwie niecałe pół roku, ale to on "przestawił wajchę" i zdecydował…


To są taśmy Birgfellnera, a nie Kaczyńskiego

środa 06/02/2019
1

"Gazeta Wyborcza" opublikowała już trzy fragmenty nagrań z rozmów w sprawie budowy biurowców przy Srebrnej 16 w Warszawie.  W dwóch pierwszych nagrany został prezes PiS,…


Pojedynek na konferencje

poniedziałek 04/02/2019
0

Polska została "wrobiona" przez Stany Zjednoczone w organizację konferencji w sprawie Bliskiego Wschodu w dniach 13 i 14 lutego 2019.  Zaproszenia wysłano do 70 krajów,…