Bezcenny drobiazg, czyli prawdziwa historia pierwszego jajka Fabergé


niedziela 11/05/2014
0

Tak naprawdę nie wymyślili go, ani car Aleksander III, ani Piotr Karol Fabergé. Miało być tylko żartem i prezentem z niespodzianką, a rozpoczęło serię najbardziej niezwykłych i najdroższych dzieł sztuki złotniczej w historii.

Jajko z kurką, czyli pierwsze cesarskie jajko Fabergé, to jedno z najsłynniejszych dzieł sztuki złotniczej na świecie. W 2004 roku zostało sprzedane za ogromną sumę 4 mln dolarów. Gdyby zostało wystawione na sprzedaż dziś, kosztowałoby około 10 mln.

Jego pomysł narodził się w końcu 1884 roku na dworze w Petersburgu. Car Aleksander III postanowił dać swojej żonie Marii niezwykły prezent wielkanocny. Miało to być wykonane ze złota jajko z ukrytą w środku niespodzianką. Pomysł nawiązywał do tradycji pochodzącej z rodzinnego domu carycy w Danii. Tam, na dworze króla Krystiana IX i królowej Luizy istniał zwyczaj obdarowywania się prezentami z okazji Wielkanocy. Prezent w postaci jajka niespodzianki miał głębsze znaczenie, bo nawiązywał do religijnej symboliki świąt Wielkiej Nocy.

Aleksander III nie tylko nawiązywał do tradycji pochodzącej z dworu duńskiego, ale wprost naśladował dzieło sztuki złotniczej, które znajdowało się w skarbcu w Kopenhadze. Było to wykonane ze złota jajko, pokryte na powierzchni białą emalią. Jego wnętrze tworzyło kilka zmniejszających się pojemników, w których znajdowała się niespodzianka w postaci miniaturowej korony i pierścienia. Dzieło powstało we Francji około 1720 roku. Był to prezent dla królowej angielskiej Karoliny. Drogą dziedziczenia dzieło znalazło się w rękach króla Krystiana IX.

Aleksander postanowił skopiować ten pomysł. Nie wiemy dlaczego dla jego wykonania wybrał firmę Fabergé? Być może powodem był nowy styl wyrobów, który Fabergé wprowadził w 1884 roku. Wykonana w tym roku tabakierka zwana „Pudełkiem Bismarcka” wzbudziła powszechny zachwyt na dworze cesarskim w Petersburgu. Drugim powodem był fakt, że Maria Fiodorowna uwielbiała dzieła Fabergé. Nazywała go swoim ulubionym złotnikiem i niezrównanym artystą.

Fabergé znakomicie wywiązał się z powierzonego mu zadania. Dzieło jest realistyczne. Ma wymiary i kształt prawdziwego kurzego jajka. Jego powierzchnię pokrywa biała emalia, która doskonale naśladuje skorupkę jajka. Wewnątrz znajduje się mniejszy pojemnik, w kształcie żółtka jajka, wykonany z żółtego złota. W jego wnętrzu znajduje się niewielka figurka przedstawiająca siedzącą kurkę. Jest ona kunsztownie wykonana z wielokolorowego złota, ze wspaniale, realistycznie uformowanymi piórami i rubinowymi oczkami. Kurka jest pojemnikiem, w którym znajduje się kolejna niespodzianka, w postaci jubilerskiego klejnotu. W pierwotnym zamyśle Piotra Karola Fabergé miał to być pierścień, lecz ostatecznie niespodzianką była maleńka korona i duży rubinowy wisior.

Jajko z kurką ma niewielkie wymiary. Jego długość to zaledwie 6,4 cm, a wielkość figurki kurki to 3,5 cm. Dzieło powstało w pracowni Eryka Kollina, który kierował pracownią firmy Fabergé w Petersburgu. Koszt wykonania puzderka wyniósł 4151 rubli i 75 kopiejek. W tym aż 2700 rubli kosztował wielki rubin zdobiące ukrytą wewnątrz niespodziankę.

Prezent był przygotowywany w tajemnicy przed cesarzową. Zachowana korespondencja ujawnia częściowo kulisy wykonania dzieła. Z listów wymienianych pomiędzy Aleksandrem III i jego bratem Włodzimierzem Aleksandrowiczem wynika, że rozważano różne warianty ukrytej wewnątrz niespodzianki. Ostatecznie zdecydowano, że ma to być drogocenny wisior w formie jajka. W innym liście znajduje się instrukcja posługiwania się pudełkiem, opisująca sposób jego otwierania, oraz zawierająca informację o charakterze niespodzianki i symbolice prezentu.

Jajko zostało podarowane Marii Fiodorownej 24 marca 1885 roku jako prezent świąteczny od cara Aleksandra III. Klejnot bardzo spodobał się cesarzowej. Dzieło zostało umieszczone w jednym z pokoi cesarzowej w Pałacu Aniczkowskim, gdzie znajdowało się do września 1917 roku.

Po wybuchu rewolucji, we wrześniu, Jajko z kurką, jako bardzo cenna część prywatnego majątku cara Mikołaja II i jego rodziny, zostało skonfiskowane i przekazane do zbiorów muzeum skarbca Zbrojowni Kremlowskiej. W 1920 roku dzieło zostało sprzedane przez rząd radziecki na aukcji w Londynie. W 1934 roku znalazło się z kolekcji rodziny Suenson-Taylor (później baron Grandchester). W 1978 roku zostało zakupione w antykwariacie A La Vieille Russe przez Malcolma Forbesa i stało się częścią Forbes Magazine Collection. W 2004 roku zostało ponownie sprzedane do kolekcji rosyjskiego miliardera Wiktora Wekselberga. Dziś jest prezentowane w Petersburgu w muzeum Fabergé mieszczącym się w dawnym pałacu Naryszkinów.

*Na podstawie: A. Szymański, Fabergé. Historia i arcydzieła, Opole 2014.


Komentarze Dodaj komentarz

 

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.


dziewięć − 8 =

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Moje najnowsze wpisy

 

Jajko zimowe. Najpiękniejsze jajko Fabergé

środa 11/06/2014
1

To prawdziwie bajkowy klejnot. Wykonane z kryształu górskiego, platyny i diamentów, zostało zaprojektowane przez 20-letnią dziewczynę, a Fabergé uznał je za najpiękniejsze i najcenniejsze spośród…


Kolekcja dzieł Fabergé należąca do Malcolma Forbesa

poniedziałek 09/06/2014
0

[caption id="attachment_35521" align="alignright" width="558"] Kolekcja jajek Faberge należąca do Forbesa[/caption] To najwspanialsza kolekcja dzieł Fabergé jaką kiedykolwiek zgromadzono. Jej twórcą był Malcolm Forbes, miliarder i filantrop. Ta kolekcja…


Bezcenne jajko Fabergé w polskich rękach!

wtorek 13/05/2014
0

Niestety nie jest to news z ostatniej chwili, to będzie „tylko” opowieść z przeszłości. Krótka, lecz ciekawa historia jajka Fabergé i Ganny Walskiej, słynnej śpiewaczki,…


Odnaleziony skarb Faberge!

niedziela 11/05/2014
0

Przez lata uchodziło, za zaginione. Historycy sztuki wiedzieli tylko że gdzieś istnieje. Dziś „Trzecie cesarskie jajko Fabergé” wreszcie zostało odnalezione i jest warte 100 mln…


Kwadratowe „jajka Fabergé”, czyli garść anegdot o największym złotniku wszechczasów

niedziela 11/05/2014
0

Mimo wielkiej sławy, którą się cieszy, wciąż bardzo niewiele wiemy o Piotrze Karolu Fabergé, twórcy firmy złotniczej, w której powstały „Jajka Fabergé”. Oto garść anegdot,…


Jajko koronacyjne. Najdroższe jajko Faberge świata.

niedziela 11/05/2014
1

Gdyby dziś zostało wystawione na sprzedaż kosztowałoby nawet 50 milionów dolarów (to ponad 150 milionów złotych). Jajko koronacyjne Fabergé to nie tylko najdroższe jajko świata, ale też najdroższe…


Jajka Fabergé. Ile kosztowały kiedyś, a ile kosztują teraz?

sobota 10/05/2014
0

Jajka Fabergé to najbardziej znane dzieła sztuki złotniczej na świecie. Niezmiennie wzbudzają podziw miłośników sztuki i pożądanie kolekcjonerów. Ile są warte? [caption id="attachment_34518" align="alignright" width="268"]…